سناریوپردازی تاب‌آوری شناختی کارکنان سازمان‌های نظامی در جنگ شناختی به کمک ترکیب روش مرور نظام‌مند و نگاشت شناختی فازی
کد مقاله : 1407-CCCW
نویسندگان
بهنام گلشاهی *
دانشیار گروه منابع انسانی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا
چکیده مقاله
زمینه و هدف: جنگ‌ شناختی به عنوان یکی از اشکال جدید و پیچیدۀ جنگ مدرن به‌شکل روزافزونی در حال توسعه است. در این جنگ، تاب‌آوری شناختی یک ویژگی کلیدی است که نقشی حیاتی در عملکرد شناختی کارکنان نظامی ایفا می‌کند. براین اساس پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر تاب‌آوری شناختی کارکنان نظامی و ترسیم سناریوهای محتمل در سازمان‌های نظامی انجام شده است.
روش‌شناسی: این پژوهش از نوع توسعه‌ای- کاربردی است که به روش توصیفی- علّی انجام شده است. داده‌ها به روش کتابخانه‌ای- میدانی گردآوری و از روش‌شناسی ترکیبی مرور نظام‌مند و نگاشت شناختی فازی (در محیط برنامه‌نویسی Python 3.11 و نرم‌افزار FCMapper) برای تجزیه و تحلیل آنها استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه شامل کلیه متون و منابع علمی است که به بررسی عوامل کلیدی مؤثر بر تاب‌آوری شناختی پرداخته‌‌اند. جامعه آماری شامل صاحب‌نظران و استادان خبرۀ یکی از سازمان‌های نظامی، که سابقۀ فعالیت علمی و اجرایی در حوزۀ تاب‌آوری شناختی داشته‌اند. نمونه آماری به روش هدفمند 16 نفر انتخاب شده است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که عوامل کلیدی مؤثر بر تاب‌آوری شناختی کارکنان نظامی شامل، «عوامل رفتاری»، «عوامل عصب‌شناختی»، «عوامل سازمانی حمایت‌گر» و «عوامل شناختی- اجتماعی» می‌شوند. همچنین این عوامل پسایندهایی چون «تاب‌آوری شناختی» و «عملکرد شناختی» را در پی خواهند داشت. در بخش پایانی نیز ضمن ترسیم نقشۀ شبکه روابط بین عوامل، سناریوهای سه‌گانۀ محتمل در تاب‌آوری شناختی کارکنان نظامی ترسیم شد.
نتایج: جمع‌بندی نشان می‌دهد سه سناریوی «سپر پولادین»، «صخرۀ شکننده» و «زره پوسیده» برای تاب‌آوری شناختی کارکنان نظامی قابل تصور است.
کلیدواژه ها
تاب‌آوری شناختی، عملکرد شناختی، آمادگی شناختی، سناریوپردازی، نگاشت شناختی فازی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی